Doğal Lifler
Çorlu Mühendislik FakültesiTekstil Mühendisliği
- Kodu
- TMB103
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 3
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- Yok
- Dersi veren
- Arş. Gör. Dr. ÖZGECAN ERKAN
Dersin amacı
Doğal tekstil liflerine dair temel bilgileri vererek, öğrencilere bu liflerin daha sonraki tekstil proseslerinde işlenmeleri ve günlük hayatta kullanımları bakımından önemli olan fiziksel ve kimyasal özelliklerini kavratmaktır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Görsel, yakma testi ve kimyasal analizler ile doğal liflerin tanınmasının ve birbirinden ayırt edilmesinin sağlanması
- ÖÇ-2Liflerde polimer yapının oluşumu, elyaf iç yapısı ve özelliklerinin kavranması
- ÖÇ-31) Doğal ve yapay elyaf tanımlarının kavranması.
- ÖÇ-4Elyaf özelliklerini belirten temel terimlerin kavranması (elyaf inceliği, elyaf uzunluğu, elyaf mukavemeti, mikroskop altında görünümler, rutubet alma, elastik özellikler, özgül ağırlık, asit ve bazla
- ÖÇ-5Bitkisel liflerin ( pamuk, keten, jüt, kenevir, rami, sisal gibi), hayvansal liflerin (yün, kaşmir, alpaka, tiftik, kaşgora, angora, deve tüyü, vikunya, ipek, örümcek ağı gibi) ve mineral orijinli liflerin kavranması
Dersin içeriği
Tekstil liflerinin tanımı ve sınıflandırılması; Dünya lif üretim ve tüketimleri; Bitkisel lifler ( tohum, gövde, yaprak ve meyve lifleri); Hayvansal lifler ( deri ve salgı lifleri); Madensel liflerin oluşumları. Doğal liflerin üretim teknikleri, kimyasal ve fiziksel yapıları, fiziksel ve kimyasal özellikleri; satışa hazırlanmaları, standardizasyonu ve kullanım alanları.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Tekstil liflerinin sınıflandırılması, doğal liflerin görsel olarak yakından incelenmesi | [1] Sayfa 1-10 |
| 2 | Elyaf özelliklerini belirten temel terimler ve açıklamaları | [1] Sayfa 10-22 |
| 3 | Doğal liflerin polimer yapısı hakkında bilgiler: Polimer tanımı, polimer yapının oluşumu, liflerde amorf/kristalin yapı, fibriler/saçaklı misel yapı. | [1] Sayfa 22-28; |
| 4 | Pamuk elyafı kısa tarihçesi, dünyada ve TürkiyeÂ’de pamuk elyafı üretimi, tohumdan hasata pamuk eldesinin aşamaları, çırçırlama işlemi, saw-gin ve roller-gin çırçırlama temel prensipleri, avantaj ve dezavantajları | [1] Sayfa 28-54 |
| 5 | Pamuk liflerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, pamuk elyafının derecelendirilmesi | [1] Sayfa 54-71; [2] Sayfa 35-72; [4] Sayfa 26-49; [5] Sayfa 31-36 |
| 6 | Keten liflerinin üretimi, işlenmesi, fiziksel ve kimyasal özellikleri | [1] Sayfa 72-80; [2] Sayfa 3-12; [4] Sayfa 227-236. |
| 7 | Kenevir ve jüt liflerinin üretimi, işlenmesi, fiziksel ve kimyasal özellikleri | [1] Sayfa 80-90; [2] Sayfa 13-22 |
| 8 | Rami, sisal, kapok, abaka, ısırgan otu liflerinin üretimi, işlenmesi, fiziksel ve kimyasal özellikleri | [1] Sayfa 91-96; [2] Sayfa 22-34 |
| 9 | Dönem içi sınavı (Akademik Takvime göre yazılacak) | |
| 10 | Yün liflerinin kısa tarihçesi, dünyada ve TürkiyeÂ’de yün elyafı üretimi, yün liflerinin elde edilmesi ve işlenmesi aşamaları | [1] Sayfa 97-113 |
| 11 | Yün liflerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri | 1] Sayfa 113-118; [2] Sayfa 79-130 |
| 12 | Lüks liflerin tanımı. Tiftik, angora, kaşmir, alpaka ve vikunya liflerinin elde edilişi, fiziksel ve kimyasal özellikleri. Seminer sunumları. | 1] Sayfa 119-124, [6] Sayfa 1-11 ; [7] Sayfa 69-113 |
| 13 | İpek filamentinin kısa tarihçesi, oluşumu ve tekstil hammaddesi halinde eldesi aşamaları. Seminer sunumları. | [1] Sayfa 124-133; [2] Sayfa 144-157 |
| 14 | İpek liflerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri. Doğal liflere ait etiketler ve kullanım talimatları. Doğal liflerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin karşılaştırmalı analizi | [4] Sayfa 133-142 ; [2] Sayfa 158-165; [3] Sayfa 10-26 |
| 15 | Final Sınavı 1. Hafta | |
| 16 | Final Sınavı 2. Hafta |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- [1] Pelin GÜRKAN ÜNAL, Doğal Lifler Ders Notları, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, 2020, Çorlu.
- Diğer kaynaklar
- [2] J. G. Cook, Handbook of Textile Fibres: Natural Fibres, Merrow Publishing Co. Ltd. 1993, UK.
[3] M. A. Taylor, Technology of Textile Properties, Farbes Publication, 1994, UK.
[4] G. Yazıcıoğlu, Pamuk ve Diğer Bitkisel Lifler, Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Basım Ünitesi, 1999, İzmir.
[5] İ. Başer, Elyaf Bilgisi, Marmara ÜniversitesiYayın No:524, 1992, İstanbul.
[6] P. Watkins, A.Buxton, Luxury Fibres, Business International Limited, 1992, USA.
[7] R. Frank, Silk, Mohair, Cashmere and Other Luxury Fibres, CRC Press, Woodhead Publishing Ltd., 2001, USA.
[8] H.Dayıoğlu,H.Karakaş, Elyaf Bilgisi, Teknik Fuar Yayıncılık, 2007, İstanbul. - Dokümanlar
- --
- Ödevler
- --
- Sınavlar
- Dönem Başlarında WEB Üzerinde Duyurulacaktır
Değerlendirme
- Kısa Sınav 1 %10
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A. Matematik, fen bilimleri ve Tekstil Mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, Tekstil mühendisliği alanına özgü karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B. Tekstil Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C. Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D. Tekstil Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E. Tekstil Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
- PÇ-7G. Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
- PÇ-8H. Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I. Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J. Tekstil Mühendisliği alanında proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K. Tekstil Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; Tekstil mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | |
|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 |
| PÇ-2 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 |
| PÇ-3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-5 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-6 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-7 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-8 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-9 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 |
| PÇ-10 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-11 | 1 | 3 | 2 | 2 | 3 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 5 | 5 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sunum / Seminer Hazırlama | 1 | 4 | 4 |
| Ödevler | 2 | 5 | 10 |
| Toplam iş yükü | 100 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 3 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 3 | ||